Dëmet e kamatës në ekonomi dhe shoqëri sipas fesë Islame - Aktuale.dk

Abdulvaris Ribo, prof.
Nga Boshnjakishtja: Hamdi NUHIJU

Dëmet e kamatës në ekonomi dhe shoqëri

Njëra prej intencave kryesore të Sheriatit është arritja e mirëqenies ekonomike në rruzullin tokësor. All-llahu xh.sh. urdhëron gjithëcka cka sjellë deri tek arritja e mirëqenies ekonomike dhe ndalon gjithë atë cka pengon këtë arritje. Për fat të keq , njeriu me reagimet e tij pengon rregullin dhe rendin që ka caktuar All-llahu xh.sh. për të dhe njerëzit tjerë përreth. Njëra prej ndalesave bazë të Kur`anit është edhe marrja e mallit të huaj pa të drejtë , cka është një shembull i mirë se si Sheriati e mbronë mallin si vlerë univerzale dhe njerëzore. Nga sendet që janë të ndaluara a që kanë për qëllim mbrojtjen e mallrave dhe shërbimeve është edhe kamata. Është e njohur se kamata rreptësisht është e ndaluar sipas Kur`anit dhe Sunnetit.
Tha All-llahu xh.sh.: “O ju që besuat, keni frikë All-llahun dhe nëse jeni besimtarë të sinqertë hiqni dorë prej asaj që ka mbetur nga kamata. E në qoftë se nuk e bëni këtë (nuk heqni dorë nga kamata), atëherë binduni se jeni në konflikt me All-llahun dhe të dërguarin e Tij. E nëse jeni penduar, atëherë juve ju takon kryet e mallit tuaj - askë nuk dëmtoni, e as vetë nuk dëmtoheni.”( Bekare : 278-279) Transmeton Xhabiri , All-llahu qoftë i kënaqur me të dhe thotë:” I Dërguari i All-llahut e ka mallkuar atë cka e merrë kamatën , atë cka e jep kamatën , shkruesit e kamatës dhe dëshmitarët, dhe ka thënë:” Ato të gjithë janë të njejtë”( Muslim, 3/1219)
Ai i cili i ndjekë rrjedhat e ekonomisë botërore më për së afërmi e dinë se kamata është një kataklizmë e cila ka sjellë pasoja katastrofale për secilën ekonomi moderne dhe ka penguar zhvillimin modern ekonomikë. Ne do të mundohemi që në këtë tekst t`i sjellim pasojat më të rëndësishme negative cka sjellë kamata në ekonomi dhe në shoqëri.


Dëmet e kamatës në moral

All-llahu xh.sh. sjelli fenë e tij që njerëzit t`i sjellë në rrugën e drejtë dhe të shëndërrohen në robër të drejtë të All-llahut , të cilët përmes kësaj feje do të arrijnë deri te vlerat më të larta morale dhe shpirtërore.Islami dëshiron që të pastroj shpirtin dhe trupin e njeriut nga mëkatet që i bën ai ndaj urdhrave të Zotit.
Tha All-llahu xh.sh.:” Merr prej pasurisë së tyre (të atyre që pranuan gabimin) lëmoshë që t’i pastrosh me të dhe t’u shtosh (të mirat) dhe njëkohësisht lutu për ta, se lutja jote është qetësim për ta. All-llahu dëgjon dhe sheh.”( Tevbe : 103) Kështuqë Islami ndalon gjithë atë cka dëmton mallin dhe njeriun , egoizmin dhe gjithë atë cka njeriu e mendon si robëri ndaj mallrave. Kështuqë i ndalon të gjitha eksploatimet dhe manipulimet e që ndodhin gjatë transaksioneve ekonomike dhe gjithëcka cka dëmton pasurinë e huaj.
Në bazë të kësaj islami ndalon kamatën e cila në mënyrë të dukshme prish moralin e njeriut , e cila nxitë te njeriu koprracinë , egoizmin dhe format negative të lidhur ndërmjet shpirtit të njeriut me kapitalin.
Morali është cështje esenciale dhe primare e njeriut , dhe ajo në islam është rrënja e gjitha veprave të mira. Një ekonomi të suksesshme dhe ideale nuk mundemi ta paramendojmë pa moral. Duke analizuar kamatën dhe punën me kamatë kuptojmë se ajo nxitë njeriun deri te fitimi i shpejt duke përdorur egoizmin , joproduktivitetin dhe shëndërrimin rob të njeriut ndaj parasë. Gjitha ato cka lejohen me islam dhe cka janë bazë të moralit si pastërtia , dëlirësia , zemërgjërësia , bujaria , janë dicka tjetër sipas këtij botëkuptimi. All-llahu xh.sh. për atë që e merrë kamatën ka thënë se është një mëkatar i madh dhe një jofalëminderues dhe thotë:” All-llahu zhduk kamatën dhe shton lëmoshën, All-llahu nuk e do asnjë besëpremë dhe mëkatar.”( Bekare: 276)
Ibën Kethiri thotë:” Kjo është kështu se ai nuk është i kënaqur me hallallit të cilat All-llahu ia lejoi , cohet kundër këtyre hallalleve dhe punon me ato forma të cilat All-llahu ia ka ndaluar duke marrë në mënyrë të padrejtë pasurinë e huaj dhe forma të ndryshme të veprimtarisë së ndaluar ekonomike. Ai bënë padrejtësi dhe hynë në mëkat , përderisa në mënyrë të padrejtë merrë pasurinë e huaj.”( Tefsir Ibën Kethir, Shiko komentin e ajetit 276 ,sure El-Bekare)


Shkatërron marrëdhëniet në shoqëri

Shoqëria e ndërtuar mbi baza të interesit , ku e shfrytëzojnë njëri tjetrin , në ato shoqëri dobët punohet për t`u pasuruar dhe forcuar , cka do të sjellte deri te pasurimi i klasës së të pasurve edhe më shumë , ndërsa klasa e të varfurve dot mbetet e varfur bile dot varfërohet edhe më shumë.
Marrëdhënie të këtilla ndërmjet individëve dhe klasave do të sjellë deri te xhelozia , inati dhe përcarja. Një shoqëri nuk mund në mënyrë normale të funksionoj nëse në atë shoqëri nuk ekziston respekti i ndërsjelltë , dashuria , miqësia , dhe ndihma reciproke. Individët në shoqëri të cilët në rrugë kanë lënduar vëllezërit e tyre , ato kanë humbur të menduarit dhe janë paralizuar në pjesë të caktuara të trupit dhe ka humbur të gjitha kontaktet dhe lidhjet me pjesët tjera të trupit. Ai i cili i shfrytëzon të varfurit dhe të dobëtit duke i dhënë kredi me kamatë , zemrat ia robëron deri në shkallën e një borxhliu , në një formë klasike ia uzurpon pasurinë , nëse me kohë nuk ia kthejnë kamatën e caktuar. Kështu është sot , kështu ka qenë edhe ma herët. Është e njohur se Ebu Lehebi me dhunë e ka nisur në Betejën e Bedrit Asa Ibën Hisham , pasiqë ky i fundit ka qenë borxhli tek Ebu Lehebi , dhe në vend të kthimit të borxhit ka qenë i detyruar të niset për në luftë për Ebu Lehebin. Shembuj të njejtë me forma të ndryshme kemi edhe sot. Shoqëria ku udhëheqin njerëzit të cilët kan arritur në pasuri dhe post përmes kamatës dhe uzurpimit të pasurisë së huaj , nuk mundet që të arrijë mirëqenie ekonomike dhe qetësi shoqërore. Si dot duhen në një shoqëri antarët e saj , kur aty punohet me kamatë , në të cilën të pasurit shfrytëzojnë të varfurit?


Kamata dëmton ekonominë

Kamata nëse e qëllon ekonominë e një shteti , në të shpërndahet sëmundja sikur sëmundja që shprëndahet në trupin e njeriut. Sikur që është e pamundur shërimi i trupit të njeriut nga kjo sëmundje e pashërueshme dhe e cila lenë pasoja në trashëgimtarët , ndjekësit e familjes etj , ashtu edhe sëmundja e kamatës ka izoluar mendimtarët , politikanët, ekonomistët në këtë sistemin modern të ekonomisë , të cilët janë të paaftë për të zgjidhur pasojat që lindin nga kjo sëmundje e rëndë të cilat lindin nga sistemi i pist kamator.
Është e cuditshme se shumica e njerëzve mendojnë se kamata është e mirë dhe kryen vepra të mira. Kështu mendojnë ato njerëz që kanë lindur në trup të shëndosh , por me vepra të sëmura. Nuk është secila pjesë e trupit e shëndosh dhe e mirë. Tumori që gjendet në trup është jo i mirë dhe jonatyror ,e cila njeriut nuk i sjellë asnjë të mirë , përkundrazi e dëmton shëndetin dhe jetën e tij. I njejti shembull është edhe me kamatën e cila dëmton dhe shkatërron ekonominë e një shoqërie ose shteti. Nga negativitetet e dala si pasoja të kamatës është edhe robërimi i kapaciteteve njerëzore , aftësitë punuese dhe fuqi absorbuese , ndërsa nxitë në papunsi dhe në jo rend. Njerëzimi mund të zhvillohet vetëm nëse investon forcat e veta intelektuale , fizike. Ai i cili punon përmes kamatës , punon në një formë të lehtë që i garanton jetë dhe ekzistencë , por në anën tjetër pasojat janë të rënda se veten e merr në qaf dhe të tjerët. Të tillët nuk mendojnë të merren me zanate të mira dhe me prodhimtari.
Kamata jo vetëm që ndalon punën dhe prodhimin e atyre të cilët japin kamatë në huazim , por ajo edhe i pamundëson një punë dhe prodhim të atillë puntorëve që mirren me të. Ajo është një përfundim i njohur cka kreditë bankare që janë të ndërtuara mbi sistemin kamator sjellin deri te problemet e rënda ekonomike dhe pamundësojnë zhvillimin e proceseve të ndryshme ekonomike.
Në shoqëritë kapitaliste kërkohet ndihmë nga bankat kamatore , kur kanë probleme financiare firmat ose organizatat e biznesit , kështu në këtë mënyrë hyhet edhe më thellë në borxhe dhe nën kthetrat e sëmundjes së kamatës. Kapitali i një shoqërie është sikur gjaku i një trupi ose uji e cila pastron cdo pjesë të trupit , por me këtë gjakë dhe ujë ngecet në procesin e zhvillimit ose pasurimit , atëherë dëmtimin do ta shijonte shoqëria dhe ekonomia. All-llahu xh.sh. ka vënduar rregulla të tilla ku pasuria do të kapërcente në duart e të gjithëve dhe nuk do të ishte vetëm pjesë e të pasurve. Tha All-llahu xh.sh.:” Atë që All-llahu nga banorët e vendeve (jobesimtare) ia dha pa luftë të dërguarit të vet, ajo i takon All-llahut, të dërguarit, të afërmve, jetimëve, të varfërve, kurbetçinjve. (Kështu veprohet) Që ajo të mos ndahet ndërrmjet pasanikëve tuaj. Çka t’ju jep i Pejgamberi, atë merrmie e çka t’ju ndalojë, përmbanju dhe kinie frikë All-llahun, se All-llahu është ndëshkues i ashpër.”( El-Hashr:7)


Rritja e cmimeve në tregëti

Nga pasojat negative të kamatës është edhe rritja konstante e cmimeve. Është e njohur se rritja e cmimeve mund të jetë natyrore dhe jo natyrore. Në rastet jo natyrore rritja e cmimeve është e siguruar dhe e lidhur me kamatën. Shkalla e lartë kamatore i imponon tregëtarët që t`i rrisin cmimet e mallrave dhe shërbimeve të tyre.

Burim informate: drejtesia.blogspot.com