Diaspora për herë të parë pjesë e historisë së Shqipërisë - Aktuale.dk

“Kapitulli për diasporën shqiptare nuk ka kufi, por është fokusuar në ngulmimet më të mëdha në periudhën historike, në të cilën trajton risi që futet në botim. Ndonëse është një dimension i vogël në vëllimin e tretë, diasporat janë paraqitur në dimensionin e tyre social, multikulturor e politik, të organizimit të tyre dhe një vend të veçantë për to shënon edhe kontributi i diasporave në mbrojtjen e shtetit shqiptar dhe në mbrojtjen e shtrirjes gjeografike. Kontributi i tyre për çlirimin e Kosovës dhe mbrojtjen e shqiptarëve në Greqi”, shprehet Meta.

Sipas tij, një vend të veçantë në kapitullin kushtuar diasporës shqiptare zë kontributi i shoqatës së parë “Vatra” në vitet ‘20 midis viteve ‘15-‘30 në Konferencën e Paqes në Paris, për mbrojtjen e Pavarësisë së Shqipërisë dhe integritetit territorial. Eshtë veçuar gjithashtu kontributi i Fan Nolit, i Konicës, Ford Eriksonit, i Kristo Dakos dhe personalitete të tjera që kanë qenë të organizuar në këtë shoqatë për çështjen shqiptare.

“Diaspora nuk ka ekzistuar më parë në botimet shqiptare. Teksti që unë kam paraqitur aty ka marrë dimension mbarëkombëtar dhe ka sjellë një version të ri dhe analizë të re për sa i përket diasporës, e cila nuk është trajtuar më parë në bazë të ndërhyrjes së politikës dhe e fobisë që kishte komunizmi ndaj diasporës e veçanërisht asaj të SHBA”, tregon Meta, i cili për të hartuar këtë vëllim mbi diasporën shqiptare është ndalur jo vetëm në arkivat shqiptare, por edhe ato amerikane, është bazuar në botime të shumtë, brenda dhe jashtë vendit dhe ka shfrytëzuar gjithashtu shtypin dhe një pjesë të arkivave britanike, austro-hungareze, arkivat italiane dhe franceze.

Përgatiti: Luigj Shkodrani