;)
;)
;)
Uni social
Psikologji » Uni social
Njė nga problemet mė ineresante tė psikologjisė sociale tė viteve tė fundit ėshtė njohja e vetes. Tė kuptosh veten, tė dish se kush je, tė kesh njė koncept sa mė tė qartė pėr vetveten ėshtė pa dyshim jo e lethė. Shpesh herė njeriu nuk ėshtė i sigurtė se cili ėshtė uni i tij i vėrtetė, cilat janė cilsitė e qėndrueshme dhe tė metat, dėshirat, synimet, interesat, prirjet.
Shpesh hėrė ai mendon se kėto tė fundit dhe uni i tij janė relativisht tė qėndueshme nė situata dhe kohė tė ndryshme. E vėrteta ėshtė se ky un ėshtė njė krijesė sociale, e ngjizur dhe e zhvilluar nėn ndikimin e botės sociale, nėn ndikim herė tė drejtėpėrdrejtė dhė hėrė jo tė drejtėpėrdrejtė tė tė tjerėve.
Kjo ėshtė edhe arsyja kryesore qė psikologjia e studjon veten, ndonėse nė pikpamje tė parė kjo fushė duket se i takon drejtėpėrdrejtė psikologjisė sė personalitetit.
Ne shpesh mėsojmė se kush jemi, madje ndryshojmė edhe pėrshtypjet apo idenė tonė pėr vetveten, nė procesin e ndėrveprimit me tė tjerėt.Vetja pra ėshtė njė rezultat gjithjė nė ndryshim tė kėtij ndėrveprimi.
Mjedisi socilal ndikon nė vetėdishmėrinė tonė. Si individė qė bėjmė pjesė nė njė grup tė caktuar kulturorė, racorė, seksore etj., ne bėhemi tė vetndėrgjegjeshėm se ku ndryshojmė me tė tjerėt dhe sa tė ndjeshėm janė tė tjerėt ndaj kėtij ndryshimi.
Por vetja ėshtė gjithashtu njė faktorė aktiv i jetės sonė sociale qė ndikon mbi vetė ne nė shumė aspekte. Kėshtu mėnyra se si i shikojmė tė tjėret mvaret nga mėnyra se si e shohim veten. Po kėshtu mėnyra se si veprojmė me tė tjerėt, qoftė kur kėta na pranojnė, qoftė kur kėta nuk na pranojnė, mvaret nga vlersimi qė kemi pėr veten.
Pėrshtypja qė ne pėrpiqemi tė krijojmė tėk te tė tjerėt, veprimet tona me ta madje edhe detyrat qė vemė para vetes, varen nga vetja dhe nga ajo qė ėshtė duke bėrė kjo.
Vetja si njė pjesė e pa dukshme e ndėrveprimeve tona sociale i ngjet njė regjisori qė kurė nuk del nė skenė, por gjithnjė drejton aktorėt nga pas kuintave.Tė njohėsh motivet dhe proceset qė ndodhin brenda vetes do tė thotė tė gjejshė elementin bazė pėr tė kuptur se cfar ndodh kur njerėzit ndėrveprojnė me njeri-tjetrin.
Veprimet tona janė shpesh strategjike. Nė mėnyrė qė tė bėjmė pėrshtypje sa mė tė mirė, ne shpenzojmė shumė pėr kozmetikė, pėr tė mbajtur linjėn trupore, pėr tu veshur sa mė mirė, pėr tė mėsuar manierat (imitimet) e sjelljes sė mirė etj. Ne gjithashtu vėzhgojmė sjelljet tona dhe e pėrshtasim atė sipas kėrkesave tė shoqėrisė. Shqetėsimi pėr vetimazh vazhdimisht e udhėheq sjelljen tonė.
Interesi personal ndikon shpesh nė sjelljet dhe gjykimet tona sociale. Ne shpesh nuk jemi gjykues objektivė tė evenimenteve tė ndryshme. Kur grindemi me dikė, fjala vjen, ne priremi gjithnjė ti vemė fajin atij, kurse kur eshtė fjala pėr vlersimin e punės sė grupit ku bejnė pjesė, priremi ti japim mė shumė merita vetes dhe ndimesės sonė nė suksesin e arritur.
Do ta fillojmė me studimin e vetvetes, kujtimin e saj me mėnyrėn se si i formojmė idetė tona pėr veten pėr tė kaluar mė pas nė mjetet qė pėrdor vetja pėr aritjen e qėllimeve tė veta, ku pėrfshihen njohuritė, vlerėsimi, qėndrueshmėrija, pranimi apo miratimi.
Autor: Hana Ibrahimi
Studente e Shkencave te Komunikimit
Shpesh hėrė ai mendon se kėto tė fundit dhe uni i tij janė relativisht tė qėndueshme nė situata dhe kohė tė ndryshme. E vėrteta ėshtė se ky un ėshtė njė krijesė sociale, e ngjizur dhe e zhvilluar nėn ndikimin e botės sociale, nėn ndikim herė tė drejtėpėrdrejtė dhė hėrė jo tė drejtėpėrdrejtė tė tė tjerėve.
Kjo ėshtė edhe arsyja kryesore qė psikologjia e studjon veten, ndonėse nė pikpamje tė parė kjo fushė duket se i takon drejtėpėrdrejtė psikologjisė sė personalitetit.
Ne shpesh mėsojmė se kush jemi, madje ndryshojmė edhe pėrshtypjet apo idenė tonė pėr vetveten, nė procesin e ndėrveprimit me tė tjerėt.Vetja pra ėshtė njė rezultat gjithjė nė ndryshim tė kėtij ndėrveprimi.
Mjedisi socilal ndikon nė vetėdishmėrinė tonė. Si individė qė bėjmė pjesė nė njė grup tė caktuar kulturorė, racorė, seksore etj., ne bėhemi tė vetndėrgjegjeshėm se ku ndryshojmė me tė tjerėt dhe sa tė ndjeshėm janė tė tjerėt ndaj kėtij ndryshimi.
Por vetja ėshtė gjithashtu njė faktorė aktiv i jetės sonė sociale qė ndikon mbi vetė ne nė shumė aspekte. Kėshtu mėnyra se si i shikojmė tė tjėret mvaret nga mėnyra se si e shohim veten. Po kėshtu mėnyra se si veprojmė me tė tjerėt, qoftė kur kėta na pranojnė, qoftė kur kėta nuk na pranojnė, mvaret nga vlersimi qė kemi pėr veten.
Pėrshtypja qė ne pėrpiqemi tė krijojmė tėk te tė tjerėt, veprimet tona me ta madje edhe detyrat qė vemė para vetes, varen nga vetja dhe nga ajo qė ėshtė duke bėrė kjo.
Vetja si njė pjesė e pa dukshme e ndėrveprimeve tona sociale i ngjet njė regjisori qė kurė nuk del nė skenė, por gjithnjė drejton aktorėt nga pas kuintave.Tė njohėsh motivet dhe proceset qė ndodhin brenda vetes do tė thotė tė gjejshė elementin bazė pėr tė kuptur se cfar ndodh kur njerėzit ndėrveprojnė me njeri-tjetrin.
Veprimet tona janė shpesh strategjike. Nė mėnyrė qė tė bėjmė pėrshtypje sa mė tė mirė, ne shpenzojmė shumė pėr kozmetikė, pėr tė mbajtur linjėn trupore, pėr tu veshur sa mė mirė, pėr tė mėsuar manierat (imitimet) e sjelljes sė mirė etj. Ne gjithashtu vėzhgojmė sjelljet tona dhe e pėrshtasim atė sipas kėrkesave tė shoqėrisė. Shqetėsimi pėr vetimazh vazhdimisht e udhėheq sjelljen tonė.
Interesi personal ndikon shpesh nė sjelljet dhe gjykimet tona sociale. Ne shpesh nuk jemi gjykues objektivė tė evenimenteve tė ndryshme. Kur grindemi me dikė, fjala vjen, ne priremi gjithnjė ti vemė fajin atij, kurse kur eshtė fjala pėr vlersimin e punės sė grupit ku bejnė pjesė, priremi ti japim mė shumė merita vetes dhe ndimesės sonė nė suksesin e arritur.
Do ta fillojmė me studimin e vetvetes, kujtimin e saj me mėnyrėn se si i formojmė idetė tona pėr veten pėr tė kaluar mė pas nė mjetet qė pėrdor vetja pėr aritjen e qėllimeve tė veta, ku pėrfshihen njohuritė, vlerėsimi, qėndrueshmėrija, pranimi apo miratimi.
Autor: Hana Ibrahimi
Studente e Shkencave te Komunikimit