;)
Fibrat optike dhe epoka e re e komunikimit
Shkencė & Teknologji » Fibrat optike dhe epoka e re e komunikimit
Nga: Nafije Musaku - Milano - Itali
Duke filluar nga 1987 kavot prej fibrash optike kane revolucionarizuar komunikimin ne mase. Ndersa kavot tradizionale prej bakri jane ne gjendje te transmetojne njekohesisht 30 telefonata, nje kavo prej fibre optike transmeton 40.000 telefonata.
Sipas eksperteve, kjo eshte nje arritje me e rendesishme ne shoqerine e komunikimit pas kesaj te mikroprocesoreve. Kavot prej fibre optike sherbejne p.sh per te organizuar videokonference, ne te cilat partneret e nje problemi jane ne gjendje te komunikojne nepermjet zerit dhe imazhit ne kohe reale ne distanca te largeta. Eshte e qarte qe ky solucion lejon kursime shume te medha te kohes dhe denarit(lekut). Nje tjeter sektor i revolucionarizuar nga teknologjia e re, eshte ky i kurseve shkollore dhe formative nga distanca, qe realizohen ne menyre reciproke, per sa studentet mund te hyjne ne kontakt direkt me mesuesit.
Ne fund te viteve 80-te, ndermarrjet e medha adoptojne kete tip formazioni dhe per rrjedhoje zvogelojne dukshem edhe udhetimet e punes.
Ne sektorin e transmetimeve te imazheve hapen nje varg mundesish te reja. TV- nepermjet kavos me solucionin video on demand (video sipas kerkeses) e pay per view(pago per ate qe shikon)- formula te mundshme vetem fale teknologjise se fibrave optike- behet shume popullore ne fillim te viteve 90-te. Spektatoret mund te zgjedhin programet televizive qe deshirojne te shohin, filmat e preferuar me pagese. Ne merkaton nderkombetare, lind nje numer i madh pay-tv (televizion me pagese) te specializuara ne sektore te ndryshem.
Edhe shtepite botuese interesohen, duke shpejtuar te perfitojne nga teknologjia e re. Ndersa me tradicionalen faqen e stampuar o floppy disc te kompjuterit, eshte e mundur te ruhen dokumente te cfaredolloji ne menyre sa me te shpejte dhe te sigurt duke perdorur rrjetin e kavove prej fibre optike qe realizojne shkembimin ne kohe reale ne gjithe boten edhe fotografi te nje kualiteti shume te larte nepermjet kompjuterave dhe rrjeteve ISDN.
Sekreti i suksesit te teknologjise se re eshte drita. Te dhenat jane derguar ne formen e impulseve te shkurtera laser me frekuence te larte nepermjet kavove shume te holle. Keto impulse reflektojne nga paretet e kavos dhe transmetohen nepermjet xhamit. Sa me i paster te jete xhami, aq me e madhe eshte distanca qe impulset e ndritshme arrijne te pershkojne. Ne fund te lidhjeve te transmetimit, te dhenat vijne serish dekodifikuara.
Kavot e para prej fibrash xhami jane shpikur nga anglezi Narinder S.Kapany, ne 1955, qe kishte ndjekur eksperimentet e kryera nga fizikanti John Tyndall mbi transmetimin e drites ne uje, duke aplikuar kavot prej xhami.
Duke perfunduar, teknika moderne te transmetimit te informacionit nepermjet kavove prej fibrash xhami vjen e inauguruar ne 1966 nga shkencetari amerikan Charles Kao. Kao nuk transmeton impulse drite nepermjet te tijave kavo prej fibrash xhami, por nepermjet valeve elektromagnetike.
Efekti eshte ky te shtohet dukshem numri i telefonatave qe mund te transmentohen njekohesisht nepermjet te njejtave kavo. Ne 1977, ne Californi, vihet ne funksionim i pari kavo prej fibrash optike per telefonine, i gjate 9 km. Qe atehere dhe me tej, kjo teknologji u perhap ne menyre te shpejte ne te gjithe boten.
Marre nga gazeta e dijes
Duke filluar nga 1987 kavot prej fibrash optike kane revolucionarizuar komunikimin ne mase. Ndersa kavot tradizionale prej bakri jane ne gjendje te transmetojne njekohesisht 30 telefonata, nje kavo prej fibre optike transmeton 40.000 telefonata.
Sipas eksperteve, kjo eshte nje arritje me e rendesishme ne shoqerine e komunikimit pas kesaj te mikroprocesoreve. Kavot prej fibre optike sherbejne p.sh per te organizuar videokonference, ne te cilat partneret e nje problemi jane ne gjendje te komunikojne nepermjet zerit dhe imazhit ne kohe reale ne distanca te largeta. Eshte e qarte qe ky solucion lejon kursime shume te medha te kohes dhe denarit(lekut). Nje tjeter sektor i revolucionarizuar nga teknologjia e re, eshte ky i kurseve shkollore dhe formative nga distanca, qe realizohen ne menyre reciproke, per sa studentet mund te hyjne ne kontakt direkt me mesuesit.
Ne fund te viteve 80-te, ndermarrjet e medha adoptojne kete tip formazioni dhe per rrjedhoje zvogelojne dukshem edhe udhetimet e punes.
Ne sektorin e transmetimeve te imazheve hapen nje varg mundesish te reja. TV- nepermjet kavos me solucionin video on demand (video sipas kerkeses) e pay per view(pago per ate qe shikon)- formula te mundshme vetem fale teknologjise se fibrave optike- behet shume popullore ne fillim te viteve 90-te. Spektatoret mund te zgjedhin programet televizive qe deshirojne te shohin, filmat e preferuar me pagese. Ne merkaton nderkombetare, lind nje numer i madh pay-tv (televizion me pagese) te specializuara ne sektore te ndryshem.
Edhe shtepite botuese interesohen, duke shpejtuar te perfitojne nga teknologjia e re. Ndersa me tradicionalen faqen e stampuar o floppy disc te kompjuterit, eshte e mundur te ruhen dokumente te cfaredolloji ne menyre sa me te shpejte dhe te sigurt duke perdorur rrjetin e kavove prej fibre optike qe realizojne shkembimin ne kohe reale ne gjithe boten edhe fotografi te nje kualiteti shume te larte nepermjet kompjuterave dhe rrjeteve ISDN.
Sekreti i suksesit te teknologjise se re eshte drita. Te dhenat jane derguar ne formen e impulseve te shkurtera laser me frekuence te larte nepermjet kavove shume te holle. Keto impulse reflektojne nga paretet e kavos dhe transmetohen nepermjet xhamit. Sa me i paster te jete xhami, aq me e madhe eshte distanca qe impulset e ndritshme arrijne te pershkojne. Ne fund te lidhjeve te transmetimit, te dhenat vijne serish dekodifikuara.
Kavot e para prej fibrash xhami jane shpikur nga anglezi Narinder S.Kapany, ne 1955, qe kishte ndjekur eksperimentet e kryera nga fizikanti John Tyndall mbi transmetimin e drites ne uje, duke aplikuar kavot prej xhami.
Duke perfunduar, teknika moderne te transmetimit te informacionit nepermjet kavove prej fibrash xhami vjen e inauguruar ne 1966 nga shkencetari amerikan Charles Kao. Kao nuk transmeton impulse drite nepermjet te tijave kavo prej fibrash xhami, por nepermjet valeve elektromagnetike.
Efekti eshte ky te shtohet dukshem numri i telefonatave qe mund te transmentohen njekohesisht nepermjet te njejtave kavo. Ne 1977, ne Californi, vihet ne funksionim i pari kavo prej fibrash optike per telefonine, i gjate 9 km. Qe atehere dhe me tej, kjo teknologji u perhap ne menyre te shpejte ne te gjithe boten.
Marre nga gazeta e dijes